กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) จับมือ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว.) เทศบาลนครเชียงราย และโรงเรียนเทศบาล 6 นครเชียงราย ร่วมลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ ว่าด้วย “การวิจัย พัฒนา และถ่ายทอดองค์ความรู้ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เพื่อการพัฒนาภาคการเกษตรอย่างยั่งยืน” ในวันที่ 18 พฤษภาคม 2569 ณ โรงเรียนเทศบาล 6 นครเชียงราย อ.เมือง จ.เชียงราย ภายใต้ “โครงการการปลูกเลี้ยงไม้ดอกไม้ประดับเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม และลดมลภาวะฝุ่น PM 2.5” ซึ่งได้รับการสนับสนุนทุนวิจัยจาก สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) เพื่อพัฒนาพื้นที่ต้นแบบด้านการเกษตรที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ลดผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติ สนับสนุนการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะปัญหาฝุ่น PM 2.5 ตลอดจนยกระดับคุณภาพชีวิตและสร้างความเข้มแข็งให้แก่ชุมชนในจังหวัดเชียงรายและพื้นที่อื่นต่อไปอย่าง
พิธีลงนามในครั้งนี้ได้รับเกียรติจากผู้บริหารทั้ง 4 หน่วยงาน ได้แก่ ดร.พงศธร ประภักรางกูล รองผู้ว่าการวิจัยและพัฒนา ด้านอุตสาหกรรมชีวภาพ วว. ผศ.ดร.กัญจน์ ศิลป์ประสิทธิ์ ผู้แทนมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ดร.วันชัย จงสุทธานามณี นายกเทศมนตรีนครเชียงราย และนางอัมพร จันทนะเปลิน ผู้อำนวยการ โรงเรียนเทศบาล 6 นครเชียงราย ร่วมแสดงความมุ่งมั่นในการผสานองค์ความรู้และทรัพยากรเพื่อประโยชน์ของท้องถิ่น ยั่งยืน โอกาสนี้ นายมนตรี แก้วดวง รักษาการ ผู้อำนวยการ ศูนย์เชี่ยวชาญนวัตกรรมเกษตรสร้างสรรค์ (ศนก.) วว. ดร.อนันต์ พิริยะภัทรกิจ นักวิจัยอาวุโส ศนก. และหัวหน้าโครงการฯ พร้อมผู้บริหาร นักวิจัย บุคลากรภาคีเครือข่ายเข้าร่วมเป็นเกียรติและแสดงความยินดีด้วย
โดยกรอบความร่วมมือมุ่งเน้นการขับเคลื่อนเทคโนโลยีการเกษตรมูลค่าสูง การส่งเสริมการทำเกษตรปลอดการเผาเพื่อลดปัญหาฝุ่นละออง PM 2.5 รวมถึงการใช้นวัตกรรมไม้ดอกไม้ประดับสร้างมูลค่าเพิ่มและปรับภูมิทัศน์เพื่อเป็น “ปอดใจกลางเมือง” พร้อมต่อยอดสู่นวัตกรรมการจัดการสิ่งแวดล้อมและการพัฒนาหลักสูตรการเรียนรู้เพื่อเยาวชนในระยะยาว
ดร.พงศธร ประภักรางกูล กล่าวว่า ความร่วมมือเชิงบูรณาการระดับพื้นที่ครั้งนี้ ถือเป็นกลไกสำคัญในการนำวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม มายกระดับภาคการเกษตรแบบวิถีดั้งเดิมสู่การเป็นเกษตรอัจฉริยะ (Smart Farmer) วว. มุ่งมั่นพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตทางการเกษตร โดยเฉพาะเกษตรมูลค่าสูง การพัฒนาปุ๋ยสั่งตัดเพื่อลดต้นทุน/ลดปัญหาราคาปุ๋ย และส่งเสริมเทคโนโลยีการใช้ประโยชน์จากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรเพื่อลดการเผา ซึ่งเป็นต้นเหตุของวิกฤตฝุ่น PM 2.5 ในจังหวัดเชียงราย ตลอดจนการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพื่อสนับสนุนเกษตรที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม หรือเกษตรคาร์บอนต่ำ ที่ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกตลอดกระบวนการผลิต เพื่อลดผลกระทบจากภาวะโลกร้อนอย่างยั่งยืน
ผศ.ดร.กัญจน์ ศิลป์ประสิทธิ์ กล่าวว่า ความร่วมมือนี้เป็นก้าวสำคัญในการบูรณาการองค์ความรู้จากภาควิชาการ งานวิจัย และท้องถิ่น โดยใช้พลังของวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เป็นกลไกขับเคลื่อนการพัฒนาเยาวชนและสังคมอย่างยั่งยืน ซึ่ง มศว. มีความพร้อมด้านบุคลากรและงานวิจัยระดับสหสาขาวิชาที่จะสนับสนุนอย่างเต็มที่ และมุ่งหวังให้เกิด “พื้นที่แห่งการเรียนรู้” ที่เชื่อมโยงวิชาการเข้ากับภูมิปัญญาอย่างเป็นรูปธรรม โดยยกให้โรงเรียนเทศบาล 6 นครเชียงราย เป็นต้นแบบการเรียนรู้ที่ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของคนในชุมชนอย่างแท้จริง
ดร.วันชัย จงสุทธานามณี กล่าวแสดงความตั้งใจในความร่วมมือว่า เทศบาลนครเชียงรายมุ่งขับเคลื่อนวิสัยทัศน์ “เมืองน่าอยู่ นครแห่งความสุข” การแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ซับซ้อนในปัจจุบันจำเป็นต้องอาศัยองค์ความรู้จากหลากหลายศาสตร์ เทศบาลนครเชียงรายยินดีเป็นอย่างยิ่งในการสนับสนุนพื้นที่ทำแปลงสาธิตทางการเกษตรและประสานความร่วมมือกับชุมชน เพื่อร่วมกันสร้างสินค้าเกษตรมูลค่าสูง ควบคู่กับการลดปัญหาฝุ่น PM 2.5 เพื่อสิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัยและคุณภาพชีวิตที่ดีของพี่น้องประชาชนอย่างเป็นรูปธรรม
นางอัมพร จันทนะเปลิน กล่าวว่า โรงเรียนมุ่งมั่นพัฒนาเยาวชนให้มีความรู้และทักษะชีวิตผ่านการลงมือปฏิบัติจริง โดยการบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นร่วมกับวิทยาศาสตร์และนวัตกรรม เพื่อสร้าง “ยุวชนเกษตร” และขับเคลื่อนโรงเรียนสู่การเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ของชุมชน ที่ผ่านมาได้จัดกิจกรรมเด่นอย่างการทำเกษตรอินทรีย์ และร่วมมือกับ วว. ในโครงการสวนต้นแบบลดฝุ่น PM 2.5 ซึ่งความร่วมมือในครั้งนี้จะช่วยสร้างพื้นที่แห่งโอกาสในการต่อยอดคลังความรู้ พัฒนาการเรียนการสอน และช่วยให้นักเรียนสามารถนำทักษะไปประยุกต์ใช้เพื่อสร้างความมั่นคงในอาชีพและพร้อมรับมือกับความท้าทายในอนาคตได้อย่างยั่งยืน
ทั้งนี้ ภายในงานลงนามฯ ยังได้มีกิจกรรมร่วมปลูกพรรณไม้เฉลิมพระเกียรติ (ต้นมหาพรหมราชินี) ซึ่งเป็นพรรณไม้ชนิดใหม่ของโลกและเป็นพืชเฉพาะถิ่นของประเทศไทยเท่านั้น วว. โดย ดร.ปิยะ เฉลิมกลิ่น อดีตผู้เชี่ยวชาญพิเศษ ค้นพบบริเวณที่แคบของยอดเขาสูงชันที่ระดับความสูง 1,100 เมตร ในเขตอำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน เพื่อแสดงออกถึงสัญลักษณ์ความร่วมมือในการรักษาสิ่งแวดล้อมและเพิ่มพื้นที่สีเขียวให้กับจังหวัดเชียงรายต่อไป
