วช. จับมือ สวทช. เปิดตัวนักวิจัยศักยภาพสูง ประจำปี 2569 ดันเศรษฐกิจใหม่ด้วย 3 งานวิจัย “หมึกพิมพ์อาหาร 4 มิติ-วัสดุอัจฉริยะ-โคลนนิ่งสัตว์หายาก”
วันนี้ (24 มิถุนายน 2569) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ร่วมกับ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) จัดงาน “เปิดตัวนักวิจัยศักยภาพสูง ประจำปี 2569” เพื่อเชิดชูเกียรติและสนับสนุนนักวิจัยอาวุโสผู้มีผลงานโดดเด่นในระดับชาติและนานาชาติ ผ่านกลไก “ทุนส่งเสริมกลุ่มวิจัยศักยภาพสูง” ในการขับเคลื่อนงานวิจัยเชิงยุทธศาสตร์ที่ตอบโจทย์ความท้าทายและยกระดับขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศอย่างก้าวกระโดด โดยได้รับเกียรติจาก ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.ยงยุทธ ยุทธวงศ์ ประธานร่วมคณะกรรมการทุนส่งเสริมกลุ่มวิจัยศักยภาพสูง กล่าวแสดงความยินดีแก่ผู้ได้รับทุนวิจัยศักยภาพสูงประจำปี 2569 ณ ชั้น 22 บางกอกคอนเวนชันเซ็นเตอร์ เซ็นทรัลเวิลด์ กรุงเทพฯ
ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กล่าวว่า “วช. ให้ความสำคัญอย่างยิ่งกับการพัฒนากำลังคนในระบบวิจัยให้มีสมรรถนะสูง มีทักษะเท่าทันการเปลี่ยนแปลงของโลกในศตวรรษที่ 21 โดย “ทุนส่งเสริมกลุ่มวิจัยศักยภาพสูง” ถือเป็นเส้นทางอาชีพนักวิจัยในระดับบันไดขั้นสูงสุด มีกรอบการสนับสนุน 3 ทุนต่อปี โดยอย่างน้อย 1 ทุน สำหรับนักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ มุ่งเน้นการสร้างกลุ่มวิจัยที่เข้มแข็ง ทำงานเป็นทีม และพัฒนาบุคลากรอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ระดับนักศึกษาจนถึงนักวิจัยอาวุโส เพื่อสร้างองค์ความรู้ที่สร้างผลกระทบและสร้างความเปลี่ยนแปลงให้สอดคล้องกับความต้องการของประเทศ ทั้งในมิติวิชาการ เศรษฐกิจ สังคม และการรับมือวิกฤติเร่งด่วน”
ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการ สวทช. กล่าวว่า “ ความสำเร็จในครั้งนี้สะท้อนถึงความสามารถและความมุ่งมั่นของทุกทีมวิจัยจนเป็นที่ยอมรับในระดับสูง ทุนส่งเสริมกลุ่มวิจัยศักยภาพสูง เป็นความร่วมมือระหว่าง วช. และ สวทช. ตั้งแต่ปี 2565 เพื่อสนับสนุน “กลุ่มวิจัย” ที่เข้มแข็ง ผสานพลังระหว่างนักวิจัยอาวุโสและนักวิจัยรุ่นใหม่ โดย สวทช. พร้อมสนับสนุนการทำงานให้คล่องตัว เชื่อมโยงโครงสร้างพื้นฐาน และผลักดันผลงานไปสู่การใช้ประโยชน์จริง เพราะหัวใจสำคัญของทุนนี้คือการสร้างคน สร้างทีม และสร้างเทคโนโลยี เพื่อเพิ่มขีดความสามารถทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่จะขับเคลื่อนประเทศได้อย่างยั่งยืน”
ทั้งนี้ ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.ยงยุทธ ยุทธวงศ์ ประธานร่วมคณะกรรมการทุนส่งเสริมกลุ่มวิจัยศักยภาพสูง ร่วมแสดงความยินดีกับผู้ได้รับทุนประจำปี 2569 จำนวน 3 ท่าน ได้แก่ ศาสตราจารย์ ดร.มงคล สุขวัฒนาสินิทธิ์ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จากผลงานวิจัย เรื่อง “จากหลักการพื้นฐานสู่นวัตกรรมทางอุตสาหกรรม: การค้นพบโมเลกุลและวิศวกรรมวัสดุโครโมเจนิกและโฟโตริสปอนซีฟในการใช้งานเชิงฟังก์ชันขั้นสูง” ศาสตราจารย์ ดร.สักกมน เทพหัสดิน ณ อยุธยา คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี จากผลงานวิจัย เรื่อง “การพัฒนาหมึกพิมพ์อาหารและการพิมพ์ 2-4 มิติ สำหรับอุตสาหกรรมอาหารแห่งอนาคต” ศาสตราจารย์ ดร.รังสรรค์ พาลพ่าย สำนักวิชาเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี จากผลงานวิจัย เรื่อง “การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตตัวอ่อนโคลนนิ่ง โค บันเต็ง และลิงแสม ด้วยการปรับแปลงอีพิเจเนติกส์ในจีโนมเซลล์ต้นแบบสองขั้นตอน”
เจาะลึก 3 โครงการวิจัยแห่งอนาคต พลังขับเคลื่อนไทยด้วยนวัตกรรม
1. ปฏิวัติอุตสาหกรรมเคมีและสุขภาพ: โครงการ “การพัฒนาจากงานวิจัยเคมีพื้นฐานสู่การสร้างนวัตกรรมทางอุตสาหกรรม” โดย ศาสตราจารย์ ดร.มงคล สุขวัฒนาสินิทธิ์ มุ่งยกระดับอุตสาหกรรมปิโตรเคมีสู่เคมีมูลค่าสูง ผ่านการค้นพบโมเลกุลสารอินทรีย์ใหม่เพื่อใช้เป็นเซนเซอร์ตรวจวัดสารปนเปื้อนในอาหาร ตัวเร่งปฏิกิริยาที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และสารไวแสงสำหรับบำบัดโรคมะเร็ง โดยตั้งเป้าสร้างมูลค่าเชิงพาณิชย์ให้ประเทศอย่างน้อย 50 ล้านบาทต่อปี
2. พลิกโฉมอาหารแห่งอนาคต: โครงการ “ การพัฒนาหมึกพิมพ์อาหารและการพิมพ์ 2-4 มิติ ” โดย ศาสตราจารย์ ดร.สักกมน เทพหัสดิน ณ อยุธยา นำเทคโนโลยีการพิมพ์ขั้นสูงมาสร้างนวัตกรรมอาหาร เช่น เนื้อสัตว์เทียมจากพืช บรรจุภัณฑ์ที่บริโภคได้ และอาหารเฉพาะกลุ่มสำหรับผู้สูงอายุที่มีปัญหาการกลืน รวมถึงฉลากอัจฉริยะที่ติดตามคุณภาพอาหารได้จริง เพื่อยกระดับอุตสาหกรรมอาหารไทยให้ตอบโจทย์สุขภาพและความยั่งยืน
3. ก้าวล้ำเทคโนโลยีชีวภาพ: โครงการ “การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตตัวอ่อนโคลนนิ่งโค บันเต็ง และลิงแสม ด้วยการปรับแปลงอีพิเจเนติกส์ในจีโนมเซลล์ต้นแบบสองขั้นตอน” โดย ศาสตราจารย์ ดร.รังสรรค์ พาลพ่าย ทลายข้อจำกัดเดิมของการโคลนนิ่งด้วยสูตรลับสองขั้นตอน (Dual Epigenetic Reprogramming) ช่วยเพิ่มอัตราการรอดชีวิตของสัตว์โคลน ซึ่งมีประโยชน์มหาศาลทั้งในด้านการเพิ่มขีดความสามารถการผลิตปศุสัตว์พรีเมียม การกู้ชีพสัตว์ป่าใกล้สูญพันธุ์ และการใช้สัตว์ต้นแบบเพื่อเร่งการพัฒนาการแพทย์แม่นยำและการผลิตยารักษาโรคในระดับสากล
นอกจากนี้ ภายในงานมีการจัดเวทีเสวนาแสดงผลสัมฤทธิ์และความก้าวหน้าของงานวิจัยศักยภาพสูง ปี 2565 และ ปี 2568 ซึ่งครอบคลุมหลากหลายสาขาเชิงยุทธศาสตร์ อาทิ อวกาศ การแพทย์ขั้นสูง ภูมิคุ้มกันบำบัด เกษตรและอาหาร เมืองอัจฉริยะ และวัสดุนวัตกรรมสีเขียว โดยมีโครงการที่ประสบความสำเร็จร่วมนำเสนอผลงาน อาทิ โครงการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของกัมมันตรังสีในอวกาศ โดย ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.เดวิด จอห์น รูฟโฟโล มหาวิทยาลัยมหิดล โครงการวิศวกรรมการปรับแต่งเอ็กโซโซมเพื่อการนำส่งยาจำเพาะแม่นยำ โดย ศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร.โกวิท พัฒนาปัญญาสัตย์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล โครงการกลไกการอยู่ร่วมกันของกุ้งและไวรัส โดย ดร.กัลยาณ์ ศรีธัญญลักษณา-แดงติ๊บ ไบโอเทค สวทช. รวมถึงความก้าวหน้าโครงการปี 2568 ด้านการก่อสร้างเมกะซิตี้ โดย ศาสตราจารย์ ดร.ชัย จาตุรพิทักษ์กุล มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) ด้านภูมิคุ้มกันบำบัดโรคมะเร็ง โดย ศาสตราจารย์ ดร.พญ.ณัฏฐิยา หิรัญกาญจน์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และด้านพอลิเมอร์สีเขียวไบโอรีไฟเนอรี่ ศาสตราจารย์ ดร.สุวบุญ จิรชาญชัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
การจัดงานเปิดตัวนักวิจัยศักยภาพสูง 2569 นี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อผลักดันให้นักวิจัยไทยสามารถเชื่อมโยงและใช้ประโยชน์จากโครงสร้างพื้นฐานด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของประเทศได้อย่างสูงสุด และสร้างสรรค์ผลงานวิจัยที่มีคุณภาพและสร้างผลกระทบสูงเชิงบวกทั้งในมิติเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ยกระดับความเป็นเลิศทางวิชาการและวางรากฐานระบบวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรมของประเทศให้เติบโตอย่างมั่นคงและยั่งยืนต่อไป
