ในโลกที่ขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีและความเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว สิ่งหนึ่งที่อยู่เบื้องหลังในทุก ๆ ความก้าวหน้า สร้างความปลอดภัย เท่าเทียม และสร้างความเชื่อมั่นให้กับชีวิตในทุกมิติ สิ่งนั้นคือ “การวัด” ที่แม่นยำ
และ 28 ปีแห่งความแม่นยำ “สถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ” ได้ยกระดับมาตรฐานการวัดไทยให้ยืนหยัดอย่างภาคภูมิในเวทีโลก
“ มาตรวิทยาไทย-เทียบเท่า-มาตรวิทยาโลก ”
จึงกลายมาเป็นแนวคิดในการจัดงาน “เปิดบ้านมาตรวิทยา 2569” หรือ “NIMT Open House 2026” เนื่องในโอกาสครบรอบ 28 ปี แห่งการสถาปนา สถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ (มว.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เพื่อพิสูจน์ให้เห็นว่า “มาตรวิทยา” ไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่คือรากฐานสำคัญในการสร้างอนาคตของประเทศไทย
งานนี้ ! เปิดโอกาสให้ภาคอุตสาหกรรม ภาคการศึกษา หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ตลอดจนประชาชนผู้สนใจเข้าเยี่ยมชมห้องปฏิบัติการของสถาบัน ฯ ซึ่งไม่เคยเปิดบ้านให้เข้าชมมากว่า 10 ปี รวมถึงเผยแพร่ความสำคัญและบทบาทของงานมาตรวิทยา ที่เกี่ยวข้องกับทุกภาคส่วน และเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญในการยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ
“นายดนุพร ปุณณกันต์” ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวง อว. กล่าวว่า เรากำลังก้าวเข้าสู่โลกเบื้องหลังความแม่นยำของประเทศ โลกที่หลายคนอาจไม่เคยเห็น แต่ทุกคนสัมผัสผลลัพธ์ของมัน ทุกวัน เราไม่ได้เพียงเฉลิมฉลองวันเกิดขององค์กรหนึ่ง แต่เรากำลังเฉลิมฉลองโครงสร้างพื้นฐานที่ทำให้ประเทศเดินหน้าอย่างมั่นคง เพราะตลอดเกือบสามทศวรรษที่ผ่านมา สถาบันแห่งนี้คือ “กระดูกสันหลัง” ของวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมไทย เป็นผู้อยู่เบื้องหลังที่ทำให้รถไฟฟ้าวิ่งอย่างปลอดภัย ทำให้โรงพยาบาลวินิจฉัยได้แม่นยำ ทำให้สินค้าไทยแข่งขันได้ในตลาดโลก และทำให้เศรษฐกิจใหม่ ตั้งแต่ EV จนถึงเซมิคอนดักเตอร์เติบโตอย่างมั่นใจ
รัฐบาลและกระทรวง อว. เชื่อมั่นเสมอว่า วิทยาศาสตร์ การวิจัย และนวัตกรรม คือพลังที่จะยกระดับเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตของประชาชน และมาตรวิทยาก็คือกลไกสำคัญที่ทำให้พลังนั้น “เชื่อถือได้”
ด้าน พล.ต.ท. พรชัย สุธีรคุณ ผู้อำนวยการสถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ (มว.) กล่าวว่า สถาบันฯ จัดงานดังกล่าวขึ้น เพราะต้องการให้ประชาชนรู้จักงานด้านมาตรวิทยามากขึ้น เพราะเป็นเรื่องที่มีประโยชน์ต่อสังคมและเศรษฐกิจอย่างมาก แต่คนส่วนใหญ่มักไม่รู้จัก ทำให้ไม่สามารถนำไปใช้ได้อย่างเต็มที่
งานนี้จึงถือเป็นการเปิดห้องปฏิบัติการให้ชมอย่างละเอียด ในทุกห้องปฏิบัติการ ซึ่งถือเป็นครั้งแรกในรอบกว่า 10 ปี ปกติจะไม่เปิดให้บุคคลภายนอกเข้าชมได้โดยง่าย เนื่องจากต้องควบคุมสภาพแวดล้อมอย่างเข้มงวด ทั้งเรื่องฝุ่น ความเย็น และความชื้น เพราะจะมีผลกระทบต่อความแม่นยำในการวัด
“ยกตัวอย่างงานของมาตรวิทยา ที่เกี่ยวข้องในชีวิตประจำวันของคนเราอย่างเรื่องของ “ เวลา ” หลายคนอาจจะรู้สึกว่าไม่สำคัญ แต่จริง ๆ แล้ว เวลาเป็นพื้นฐานทางฟิสิกส์ที่ต้องนำไปใช้ในการคำนวณทุกเรื่อง ปัจจุบันประเทศไทยสามารถสร้าง “ เวลามาตรฐาน” ของตัวเองที่เทียบกับมาตรฐานสากลได้แล้ว และก้าวต่อไป เรากำลังพัฒนาเทคโนโลยีควอนตัม เพื่อให้เท่าทันโลก และเตรียมความพร้อมรองรับอุตสาหกรรม “เซมิคอนดักเตอร์” ให้กับประเทศไทย ซึ่งจำเป็นต้องมีความสามารถในการวัดขนาดได้ละเอียดถึง 2 นาโนเมตร เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับภาคอุตสาหกรรม”
อย่างไรก็ดี งานเปิดบ้านมาตรวิทยา 2026 ครั้งนี้ ไม่ได้เพียงแค่พาเดินชมห้องปฏิบัติการเท่านั้น แต่พาทุกคนเดินทางสู่ “อนาคตของประเทศ” ผ่าน 4 ธีมที่น่าตื่นเต้น
ธีมแรกคือ Absolute Precision มาตรฐานขั้นสุด เราจะได้เห็นเทคโนโลยีควอนตัมที่เคยอยู่ในตำรา กลายเป็นของจริงตรงหน้า นาฬิกาอะตอมเชิงแสง มาตรฐานโวลต์และโอห์มจากปรากฏการณ์ควอนตัมและการวัดระดับโฟตอนที่ใช้กับเครื่องมือแพทย์ขั้นสูงทั้งหมดนี้คือรากฐานของอุตสาหกรรมอนาคต เซมิคอนดักเตอร์ อิเล็กทรอนิกส์ และ AI Hardware
ธีมต่อมา คือ Perfect Balance สมดุลแห่งความเชื่อมั่น นี่คือพื้นที่ที่มาตรวิทยาทำให้ “ความเป็นธรรม” เกิดขึ้นจริง ตั้งแต่การทวนสอบเครื่องชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าระบบวัดไฟฟ้าแรงดันสูงสำหรับ Smart Grid ไปจนถึงการสอบเทียบเครื่องวัดความเร็วรถทุกอย่างคือการปกป้องผู้บริโภคอย่างเป็นรูปธรรม
ธีมที่สาม คือ Future Force ขับเคลื่อนอนาคต เบื้องหลังอาหารที่ปลอดภัย พลังงานที่มั่นคง และระบบรางที่ปลอดภัย มีมาตรวิทยาคอยทำงานเป็นเบื้องหลังอย่างเงียบ ๆ แม้แต่ระบบวัดแผ่นดินไหว ที่ต้องแม่นยำระดับสูงสุด ก็อยู่ในมือของทีมผู้เชี่ยวชาญที่นี่
และธีมสุดท้าย Vital Pulse ชีพจรชีวิต ซึ่งเป็นเรื่องใกล้ตัวที่สุดตั้งแต่การตรวจ DNA ในอาหารฮาลาล คุณภาพสมุนไพรและเครื่องสำอาง ความแม่นยำของเครื่องมือแพทย์ ระบบขนส่งวัคซีน จนถึงการตรวจวัดมลพิษ ถึงกับกล่าวได้ว่า มาตรวิทยาอยู่ในทุกลมหายใจของคุณภาพชีวิตคนไทย
สิ่งสำคัญที่สุดของงานนี้ ไม่ใช่การเปิดห้องปฏิบัติการ แต่คือการเปิดมุมมองใหม่ให้สังคมไทย ให้เห็นว่า “มาตรวิทยาไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่คือพลังที่ขับเคลื่อนอนาคตของประเทศไทย” เพราะมาตรวิทยาเป็น “โครงสร้างพื้นฐานเชิงยุทธศาสตร์ของประเทศ”
ร่วมค้นพบโลกของการวัดที่ทั้งสนุก ตื่นตา และสร้างแรงบันดาลใจ ผ่านห้องปฏิบัติการจริง และ Interactive Science Shows ในงาน “เปิดบ้านมาตรวิทยา 2569” 29-30 มิถุนายนนี้ ณ สถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ เทคโนธานี คลองห้า จังหวัดปทุมธานี ดูรายละเอียด และลงทะเบียนได้ที่ www. openhouse.nimt.or.th.
